Phát triển trung tâm nghiên cứu, đổi mới sáng tạo trong các cơ sở giáo dục đại học thuộc Bộ Công Thương: mô hình đề xuất tại Đại học Công nghiệp Hà Nội
Nhiệm vụ thuộc Đề án Tái cơ cấu ngành Công Thương giai đoạn đến năm 2030 (Quyết định 165/QĐ-TTg), Hợp đồng 10/HĐ-TCC
Báo cáo viên: TS. Bùi Tiến Sơn
Đại học Công nghiệp Hà Nội - Hội thảo 25/11/2026
Nội dung trình bày
1
Kinh nghiệm quốc tế
Chính sáchHình thái tổ chứcXếp hạng đổi mới sáng tạo
3 đến 7
2
Thực trạng Việt Nam
Thể chếKhối Bộ Công ThươngKhảo sátNút thắt
8 đến 16
3
Giải pháp đề xuất
Mô hìnhCấu trúcLộ trìnhNguồn lựcRủi ro
17 đến 25
4
Kiến nghị cho Đại học
Kiến nghị cho HaUIVấn đề thảo luận
26 đến 27
PL
Phụ lục
Định giáChia lợi íchBảng việcPhân vaiChú giải
28 đến 35
1. THẾ GIỚI
Từ khuyến khích đến thể chế hóa
2001
Hoa Kỳ: giáo dục khởi nghiệp thành nội dung chính thống, được dạy ở khoảng 1.200 trường kinh doanh
2016
Châu Âu: Ủy ban châu Âu công bố EntreComp, khung năng lực khởi nghiệp dùng chung cho đào tạo và ươm tạo
2019
APEC: sổ tay thương mại hóa công nghệ gọi khoảng trống giữa nghiên cứu và thị trường là "thung lũng chết", đề nghị lập đầu mối chuyên trách tại trường
2023
Việt Nam: Đề án 165/QĐ-TTg tái cơ cấu ngành Công Thương, giai đoạn khuyến khích các trường làm khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo
2025
Việt Nam: Nghị định 268/2025/NĐ-CP đặt tiêu chí công nhận trung tâm theo nhân lực, số doanh nghiệp được hỗ trợ và doanh thu
Ở Hoa Kỳ và châu Âu, nhà trường được khuyến khích trước, nhiều năm sau mới có khung tham chiếu chung. Việt Nam đi từ khuyến khích (Đề án 165, 2023) đến tiêu chí cụ thể (Nghị định 268, 2025) chỉ trong hai năm. Vì vậy một trung tâm mới lập sẽ sớm bị đo bằng tiêu chí, trong khi kết quả cần nhiều năm mới có.
Nguồn: OECD (Lackéus, 2015); EntreComp (2016); APEC PPSTI (2019); báo cáo Công việc 1.2, mục 3.1 đến 3.4.
1. KINH NGHIỆM QUỐC TẾ
Đầu mối đổi mới sáng tạo của các trường trên thế giới
Thế giới[1]222 quốc gia và vùng
20.678
Châu Á[3]25,7% toàn cầu
5.320
Đông Nam Á4,9% toàn cầu
1.012
Việt Nam[2]0,7% toàn cầu
151
Các vùng khác: châu Âu 9.830, Bắc và Nam Mỹ 3.660, châu Phi 1.582, châu Đại Dương 277.[3]
Châu Âu giữ gần một nửa số đầu mối, châu Á hơn một phần tư. Việt Nam có 151 đơn vị, bằng 15% số đầu mối của Đông Nam Á, nhưng 151 đơn vị này được rà từng trường một, còn các nước khác mới thu thập một phần, nên chưa so được hai con số với nhau.
Nguồn: [1] Atlas Trung tâm Nghiên cứu, ĐMST, bản 22/11/2026: 20.527 đầu mối (văn phòng chuyển giao công nghệ, trung tâm đổi mới sáng tạo, vườn ươm của đại học), chưa thẩm định từng mục; [2] Atlas, phần Việt Nam: 151 đơn vị gồm đơn vị hỗ trợ đổi mới sáng tạo trong trường đại học, mạng lưới HANISA, VNEI và các quỹ đầu tư, cộng vào số trên; [3] nhóm xếp vùng theo phân vùng địa lý của Liên Hợp Quốc, Nga tính vào châu Âu.
Atlas, quả địa cầu
1. THẾ GIỚI
Từ ý tưởng đến công ty
Nơi
Được xem xét
Ra công ty
Cứ bao nhiêu thì có một công ty
Stanford[1]
541 công nghệ được đánh giá
23 công ty mới
Khoảng 24
Cambridge[2]
469 đơn đăng ký sáng chế
25 spin-out mới
Khoảng 19
Lund[3]
345 ý tưởng từ giảng viên và sinh viên
20 công ty mới
Khoảng 17
1 trên 17 đến 24
tỉ lệ ra công ty, cùng cỡ ở cả ba nơi
64%
tiền bản quyền của Stanford[1] đến từ 13 trong 968 công nghệ (1,3%)
Chỉ tiêu của HaUI đến năm 2030 là 35 kết quả thương mại hóa mỗi năm (sáng chế, giải pháp hữu ích, hợp đồng chuyển giao, dịch vụ). Nếu cứ 20 dự án tiếp nhận thì có 1 kết quả, Trung tâm phải tiếp nhận khoảng 700 dự án mỗi năm (35 nhân 20)[4]; phép tính đầy đủ ở slide 15. Ở Stanford, chỉ 13 trong 968 công nghệ (1,3%) mang lại gần hai phần ba tiền bản quyền: kết quả tập trung vào ít thương vụ lớn.
Nguồn: [1] Atlas, Stanford Office of Technology Licensing, báo cáo 2024; [2] Atlas, Cambridge Enterprise, 2023-24; [3] Atlas, LU Innovation (Đại học Lund), 2016; [4] nhóm tính từ chỉ tiêu 2030 của HaUI và tỉ lệ 1 trên 20 (slide 15). Mỗi nơi tính cái được xem xét khác nhau (công nghệ được đánh giá, đơn sáng chế, ý tưởng), nên chỉ so được cỡ độ lớn.
1. THẾ GIỚI
Các hình thái tổ chức
Hình thái
Ví dụ
Điều rút ra
Đơn vị trong trường
KU Leuven[1], Stanford[5], MIT[5]
Một đầu mối; KU Leuven cần 45 năm tích lũy
Tách hai pháp nhân
Lund[2]
Hỗ trợ và đầu tư tách nhau, trần sở hữu 20%
Dùng chung giữa các trường
Unitectra (Thụy Sĩ)[3]
Hợp trường nhỏ khi các trường tự nguyện lập
Tập đoàn của trường
Tsinghua Holdings[4]
Quy mô lớn, nhưng Unigroup phá sản năm 2021
Mỗi hình thái làm tốt một phần: KU Leuven có quy mô lớn nhưng mất 45 năm, Lund tách đầu tư khỏi hỗ trợ, Tsinghua rất lớn nhưng Unigroup đã phá sản. Chưa nơi nào làm đủ cả năm chức năng của Trung tâm, nên mô hình của HaUI được ghép từ nhiều nơi. Phần sở hữu của trường trong công ty khởi nguồn luôn thấp (Lund 20%, Thụy Sĩ dưới 30%), và quy định về tài sản công ở Việt Nam chặt hơn ở Trung Quốc.
Nguồn: [1] Atlas, KU Leuven (KU Leuven Research and Development); [2] Atlas, Lund; [3] Atlas, Unitectra, Thụy Sĩ; [4] Atlas, Tsinghua Holdings; [5] tài liệu công khai của Stanford và MIT. Phần tổng hợp theo báo cáo Công việc 1.3.
1. THẾ GIỚI
Xếp hạng đổi mới sáng tạo của Việt Nam
Nền kinh tế
Điều kiện nền (hạng trung bình 5 trụ cột)
Kết quả (hạng trung bình 2 trụ cột)
Kết quả hơn điều kiện nền
Việt Nam
58,6
35,0
23,6 bậc
Thái Lan
52,2
41,0
11,2 bậc
Trung Quốc
21,2
6,5
14,7 bậc
Malaysia
35,2
39,0
kém 3,8 bậc
Điều kiện nền gồm thể chế, nhân lực nghiên cứu, hạ tầng, thị trường, kinh doanh; kết quả gồm sản phẩm tri thức, công nghệ và sản phẩm sáng tạo. Việt Nam hạng 43 trên 139 (năm 2025 hạng 44), kết quả xếp cao hơn điều kiện nền 23,6 bậc, nhiều nhất trong nhóm. Trụ cột thấp nhất là vốn con người và nghiên cứu (hạng 79).
Nguồn: WIPO, Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu 2026 (qua Atlas); trung bình hạng 5 trụ cột điều kiện nền và 2 trụ cột kết quả, do nhóm tính. Bảng WURI 2026 có hai trường Việt Nam trong top 100.
2. THỰC TRẠNG VIỆT NAM
Thể chế khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo
12/2024
Nghị quyết 57[1]
2/2025
Nghị quyết 193[2]
6/2025
Luật 93[3]
8/2025
Nghị quyết 71[4]
10/2025
Nghị định 264, 268[5]
12/2025
Luật Giáo dục đại học[6]
4/2026
Quyết định 604[7]
Điều 25[3]
giao quyền với kết quả dùng ngân sách
Điều 28[3]
tác giả hưởng tối thiểu 30%
Điều 58[3]
viên chức được góp vốn, điều hành doanh nghiệp
Tám văn bản trong 15 tháng đã mở cửa cho trường đại học: giao quyền với kết quả nghiên cứu dùng ngân sách, bảo đảm tác giả hưởng tối thiểu 30%, cho phép góp vốn lập doanh nghiệp. Nhưng quy chế sở hữu trí tuệ, định giá và chia lợi ích ở cấp trường chưa có, định giá tắc ở cả 3 đơn vị khảo sát. Khoảng trống thực thi này là chỗ Trung tâm đảm nhận.
Nguồn: [1] Nghị quyết 57-NQ/TW; [2] Nghị quyết 193/2025/QH15; [3] Luật 93/2025/QH15 (các Điều 25, 28, 58); [4] Nghị quyết 71-NQ/TW; [5] Nghị định 264, 268/2025/NĐ-CP; [6] Luật Giáo dục đại học 125/2025/QH15; [7] Quyết định 604/QĐ-TTg. Cần đối chiếu nguyên văn công báo.
2. THỰC TRẠNG VIỆT NAM
Nghiên cứu nhiều, thương mại hóa ít
84%
bài Scopus cả nước (21.014 bài năm 2025)
496
đơn sáng chế năm 2025
32,7%
sản phẩm đạt mức sẵn sàng công nghệ 7 đến 9, đã thử nghiệm ngoài phòng thí nghiệm (334 trên 1.022)
4,94%
nguồn thu khoa học, công nghệ trong tổng thu
1.040
đơn sáng chế cần có năm 2030 nếu tăng 16% mỗi năm theo Nghị quyết 71, gấp đôi hiện nay
35%
vốn startup năm 2025 so với đỉnh năm 2021
4,0 và 2,68
nhu cầu hợp tác trên thang 5: phía trường, phía doanh nghiệp FDI
Khối đại học có 84% số bài Scopus cả nước nhưng chỉ 496 đơn sáng chế năm 2025; nếu số này tăng 16% mỗi năm như Nghị quyết 71 thì năm 2030 phải có khoảng 1.040. Phía trường chấm nhu cầu hợp tác với doanh nghiệp 4,0 trên thang 5, doanh nghiệp FDI chấm 2,68: trường muốn hợp tác nhiều hơn doanh nghiệp cần. 97% doanh nghiệp là doanh nghiệp nhỏ và vừa, phần lớn chưa có bộ phận R&D, nên giải pháp phải có sản phẩm cụ thể.
Nguồn: Bộ GD&ĐT (hội nghị 23/10/2026; tổng kết Đề án 1665; khảo sát 211 đơn vị); Bộ KH&CN, NIC; Nghị quyết 71-NQ/TW. Số liệu thứ cấp; các phép tính là suy ra của nhóm.
2. THỰC TRẠNG VIỆT NAM
Khối cơ sở giáo dục đại học thuộc Bộ Công Thương
9
đại học thuộc Bộ, cùng 20 cao đẳng
+12,4%
mỗi năm, công bố ISI và Scopus 2021-2025 (1.139 lên 1.815)
4 trên 9
cơ sở có dữ liệu của nhiệm vụ
0
nơi có chỉ tiêu về kết quả thương mại hóa
Công bố ISI và Scopus của khối tăng từ 1.139 bài (2021) lên 1.815 bài (2025), tức 12,4% mỗi năm, đúng mức Nghị quyết 71 yêu cầu (12%). Nhưng dữ liệu thương mại hóa của nhiệm vụ mới có ở 4 trên 9 cơ sở, chưa nơi nào có chỉ tiêu về kết quả. Khối đại học cũng chưa có kênh đặt hàng và vốn mồi riêng từ Bộ.
Atlas, bản đồ Việt Nam
Nguồn: Bộ Công Thương, Hội nghị tổng kết đào tạo 2021-2025; báo cáo Công việc 1.2, mục 4.3, 4.4. Bản đồ bên phải là trang sống của Atlas, tab Việt Nam: bấm vào đơn vị để xem chi tiết.
2. THỰC TRẠNG VIỆT NAM
Vòng luẩn quẩn của cơ chế hiện hành
1
Nghị định 268
chỉ công nhận đơn vị đã có kết quả
→
2
Nghị định 125
đòi phương án tự chủ khi chưa có số liệu nền; hạn rà soát 6/4/2027
→
3
Trung tâm lập quý 4/2026
chỉ còn từ 3 đến 6 tháng tới hạn rà soát
Cần kết quả để được công nhận, cần được công nhận để có nguồn lực làm ra kết quả. Thứ tự nhóm đề xuất: lập Trung tâm theo Điều 4 Nghị định 125, rồi công nhận theo Nghị định 268, rồi tự chủ theo lộ trình.
Nguồn: Luật 93/2025/QH15; Nghị định 125/2026, 268/2025 theo bản chép; Quyết định 165/QĐ-TTg. Đánh giá của nhóm nghiên cứu.
2. THỰC TRẠNG VIỆT NAM
Phạm vi và độ chắc của dữ liệu khảo sát
9
đơn vị trong kế hoạch
6
có phiếu, 2 đơn vị tự điền
4
có phỏng vấn, đều ở phía Nam
2
chưa có dữ liệu: Việt Trì, Sao Đỏ
Mức chắc
Nguồn
Đơn vị
Cao
Phiếu tự điền
HUIT, IUH
Trung bình
Phỏng vấn 19-21/8/2026
HUIT, IUH, TBI, VIH
Thấp
Dữ liệu công khai chưa xác nhận
TBI, PTIT, UNETI, EPU
Cả 4 buổi phỏng vấn đều ở phía Nam, còn HaUI ở phía Bắc. Định giá, chia lợi ích và pháp nhân được cả ba đơn vị phía Nam nêu; tỉ lệ chuyển hóa dựa vào dữ liệu công khai chưa xác nhận.
Nguồn: kế hoạch công tác 30/7/2026; phiếu và biên bản khảo sát 19-21/8/2026.
2. THỰC TRẠNG VIỆT NAM
Hiệu quả chuyển hóa ở các đơn vị
Đơn vị
Đầu vào
Kết quả
Tỉ lệ
TBI
646 dự án trong 8 năm (khoảng 81 mỗi năm)
97 doanh nghiệp vào ươm tạo (khoảng 12 mỗi năm)
15%
HUIT
281 dự án trong một năm học
5 doanh nghiệp vào ươm tạo
1,8%
UNETI
255 đề tài năm 2024
5 đề tài do doanh nghiệp đặt
2,0%
HUIT nhận 281 dự án một năm, gấp 3,5 lần mức bình quân của TBI, nhưng ra 5 doanh nghiệp so với khoảng 12 của TBI. TBI là đơn vị duy nhất có lõi chuyên trách đủ 7 người và tách ba vai; tỉ lệ cao gấp 7 đến 8 lần.
Nguồn: phiếu số liệu và biên bản 19-21/8/2026. HUIT tự điền phiếu; TBI và UNETI do đoàn tổng hợp từ tài liệu công khai, chưa xác nhận. Thước đo và năm khác nhau (TBI lũy kế 8 năm; UNETI tính đề tài doanh nghiệp đặt), nên chỉ so sánh thô.
2. THỰC TRẠNG VIỆT NAM
Công bố, đầu ra và nguồn thu của Đại học
1.905
công bố năm học 2025-2026, tăng 13,5% mỗi năm
9
sản phẩm thương mại: 3 bằng, 2 giải pháp hữu ích, 4 hợp đồng
2,5%
doanh thu từ nghiên cứu và chuyển giao (29,13 trên 1.147 tỷ đồng)
89,5%
doanh thu từ học phí
Khoảng 212 công bố có một sản phẩm thương mại. Thu từ nghiên cứu và chuyển giao phải tăng khoảng 26% mỗi năm mới đạt 10% doanh thu vào 2030; nếu tính cả dịch vụ và nguồn khác (70,3 tỷ đồng), chỉ cần khoảng 10% mỗi năm.
Nguồn: Dự thảo Báo cáo HNVC 2026 (10/2026); Kế hoạch thực hiện chỉ số cấp 1 (T8/2026). Mục tiêu là phép tính minh họa (10% của 1.147 tỷ đồng).
2. THỰC TRẠNG VIỆT NAM
Cần bao nhiêu dự án để có 35 kết quả
Nếu 15% dự án ra kết quả (như TBI)
233 dự án
Nếu 5% (cỡ Stanford, Cambridge, Lund)
700 dự án
Nếu 2% (như UNETI)
1.750 dự án
35
kết quả thương mại hóa mỗi năm vào 2030
2,5 lần
so với 281 dự án mỗi năm của HUIT
37%
so với số công bố hằng năm của HaUI (1.905)
Để có 35 kết quả mỗi năm vào 2030, số dự án đưa vào Trung tâm là 233 đến 1.750 mỗi năm tùy tỉ lệ; mức 5% là 700 dự án. Nếu chỉ có 281 dự án như HUIT, tỉ lệ ra kết quả phải đạt 12,5%, gần mức 15% của TBI.
Nguồn: Dự thảo Báo cáo HNVC 2026; Kế hoạch thực hiện chỉ số cấp 1 (T8/2026); Công việc 4.1, 4.2; phiếu TBI, UNETI. Phép tính minh họa.
2. THỰC TRẠNG VIỆT NAM
Nút thắt cấu trúc của Đại học
Nút thắt
Ở HaUI và các đơn vị
Yêu cầu với mô hình
Thiếu đầu mối chuyển hóa
HaUI chưa có đơn vị chuyên trách; UNETI kiêm nhiệm: 255 đề tài, 0 sáng chế
Một đầu mối, lõi chuyên trách
Thiếu quy chế sở hữu trí tuệ
Định giá tắc ở 3 trên 3 đơn vị; phần của trường 0% (HUIT), khoảng 20% (IUH)
Quy chế bám sàn 30% cho tác giả
Thiếu pháp nhân thương mại hóa
TBI lập công ty một thành viên; IUH vướng tài sản công
Pháp nhân riêng
Chỉ đo hoạt động
HaUI đếm số đội và sự kiện, chưa có số kết quả thương mại
Đo kết quả thương mại qua các cổng duyệt
Bốn nút thắt cùng một gốc: chưa đơn vị nào có thẩm quyền và sự bảo vệ pháp lý để quyết định (TBI để người ký chịu trách nhiệm cá nhân, IUH đổi quy định ba lần). Tác giả IUH nhận 70-80%, hơn hai lần sàn luật 30%.
Nguồn: biên bản khảo sát 19-21/8/2026; Kế hoạch thực hiện chỉ số cấp 1; Luật 93/2025/QH15; Nghị định 125/2026, 268/2025. Điều 48 Luật 93 có thể loại đơn vị trực thuộc trường khỏi nhóm sự nghiệp KH&CN (câu hỏi gửi cơ quan quản lý).
3. GIẢI PHÁP ĐỀ XUẤT, TỔNG HỢP
Giải pháp cho từng nút thắt
Việc cần làm
Giải pháp
Ai quyết, ai làm
Đầu mối
Lập Trung tâm theo Điều 4 Nghị định 125, lõi 8 người
Ban Giám đốc
Quy chế
Bám sàn 30% cho tác giả; định giá theo giao dịch thị trường
Ban KHCN&ĐMST soạn; Ban Giám đốc quyết
Pháp nhân
Viện Công nghệ trước, đơn vị chuyên trách sau
Ban Giám đốc
Đo lường
Đo kết quả thương mại qua cổng duyệt G0 đến G3
Trung tâm
Vốn mồi
Ba nấc từ Quỹ phát triển KH&CN (Điều 20 Nghị định 125)
Ban Kế hoạch - Tài chính, Trung tâm
Liên kết doanh nghiệp
Hai lĩnh vực ký thỏa thuận; dùng chung phòng thí nghiệm
Trung tâm, các trường
Sáu việc, một quyết định gốc: ba việc đầu do Ban Giám đốc quyết, ba việc sau do Trung tâm làm, mà Trung tâm chỉ có sau quyết định thành lập.
Nguồn: Luật 93/2025/QH15; Nghị định 125/2026 theo bản chép; biên bản khảo sát 19-21/8/2026. Giải pháp do nhóm nghiên cứu đề xuất.
3. GIẢI PHÁP ĐỀ XUẤT, MÔ HÌNH
Mô hình sơ bộ tổng hòa từ khảo sát và kinh nghiệm
Mục đích: đưa kết quả nghiên cứu của giảng viên, sinh viên thành sản phẩm, công nghệ chuyển giao và doanh nghiệp khởi nghiệp, tạo nguồn thu cho trường.
HỌC TỪ ĐƠN VỊ
Đại học, trường đại học: ra quyết định và cấp vốnBan Giám đốc, Ban giám hiệu quyết định quy chế, ngân sách, chỉ tiêu
VIH, TBI, VNU INNOVATION HUB
▼
Trung tâm: một đầu mối đưa kết quả nghiên cứu ra thị trường
Quản lý đề tài, sở hữu trí tuệĐề tài, đơn đăng ký bảo hộ, văn bằng; cùng một đầu mối để không đứt mạch
Chuyển giao công nghệĐi qua bốn giai đoạn; mỗi cổng duyệt chấm điểm hồ sơ; đạt ít nhất 70 điểm mới đi tiếp
Công ty thương mại hóaDoanh nghiệp do trường góp vốn và giữ cổ phần; lúc đầu có thể dùng công ty sẵn có
Quỹ vốn ban đầuCấp tiền theo từng giai đoạn; có quỹ khởi nghiệp và cho vay có bảo lãnh
Ươm tạo khởi nghiệpHỗ trợ nhóm sinh viên, giảng viên khởi nghiệp; có cố vấn và nhà đầu tư
Đề tài, SHTT: HUIT
Chuyển giao: COMOTION, EPU
Công ty: TBI, OXFORD, BK HOLDINGS
Vốn: TBI, IUH
Ươm tạo: TUM, CREATE-X
▼
Trường, Viện, Khoa: nơi tạo ra kết quả nghiên cứuNhóm nghiên cứu, giảng viên, sinh viên đưa ý tưởng và kết quả vào đầu mối
IUH
Năm chức năng lấy từ chín đơn vị khác nhau; chỉ TBI xuất hiện ở hai chức năng. Chưa nơi nào làm đủ cả năm.
3. GIẢI PHÁP ĐỀ XUẤT, CẤU TRÚC
Trung tâm và các đơn vị trong Đại học
Trung tâm có 7 mối quan hệ hai chiều trong Đại học. Mối quan hệ với Ban KHCN&ĐMST có rủi ro trùng chức năng cao nhất (khả năng cao, tác động cao). Ban Hợp tác đối ngoại và Ban Hỗ trợ người học đưa dự án từ đối tác và sinh viên vào.
3. GIẢI PHÁP ĐỀ XUẤT, NGUYÊN LÝ
Phân tách ba chức năng
1
Quản lý quyền sở hữu
Ban KHCN&ĐMST
→
2
Sàng lọc, ươm tạo
Trung tâm, đầu mối duy nhất
→
3
Đứng tên giao dịch
Viện Công nghệ - HaUI giai đoạn đầu
Lund
trần 20% mỗi công ty
ETH, EPFL
dưới 30%
Rà soát của Anh
điểm xuất phát 10 đến 25%
Tsinghua
51% (2010), 15% (2018), rút 2021-22
Phân tách để người xác lập quyền sở hữu không đồng thời là người đàm phán bán quyền đó, tránh xung đột lợi ích. Nhóm đề xuất Đại học sở hữu 100% pháp nhân đại diện và chỉ giữ cổ phần thiểu số ở từng công ty khởi nguồn, như trần 20% của Lund.
Nguồn: Công việc 1.3, 3.1.2, 3.1.4; Hockaday (2020); Tracey và Williamson (2023); Song và Mat (2025). Nguyên tắc phân tách do đại diện TBI nêu ngày 19/8, chưa xác nhận.
3. GIẢI PHÁP ĐỀ XUẤT, LỘ TRÌNH
Lộ trình, mốc kiểm tra và quy trình làm việc
1. Chuẩn bị thể chếQuý 4/2026 đến quý 2/2027
Quyết định thành lập; quy chế tổ chức, sở hữu trí tuệ, chia lợi ích; phân định chức năng với Ban; giám đốc chuyên trách; lõi 8 người.
2. Thí điểm và công nhậnQuý 3/2027 đến 2028
Cổng duyệt ở hai lĩnh vực; hồ sơ hạng cơ bản; quỹ mồi; đầu mối ở ba trường.
3. Mở rộng và đánh giá2029-2030
Mở rộng đầu mối; hạng cấp tỉnh (15 người); đánh giá năm năm, quyết định về tự chủ.
QUY TRÌNH LÀM VIỆC CỦA MỘT DỰ ÁN
G0 Tiếp cận
Tiếp nhận một cửa, sàng lọc ý tưởng. Trung tâm, đầu mối tại trường
▼
G1 Đánh giá, bảo hộ
Hồ sơ đạt ít nhất 70 điểm. Trung tâm; Ban KHCN&ĐMST
▼
G2 Phát triển
Nguyên mẫu, kế hoạch thương mại. Trung tâm; Viện Công nghệ
▼
G3 Cấp phép, cất cánh
Hợp đồng hoặc doanh nghiệp. Viện Công nghệ; Trung tâm theo dõi
Giai đoạn 1 dài 9 tháng; mốc rà soát 6/4/2027 rơi sau khoảng 6 tháng. Kết quả hằng năm tăng 7 lần (5 lên 35), nhân lực tăng 1,9 lần (8 lên 15).
3. GIẢI PHÁP ĐỀ XUẤT, HỆ SINH THÁI
Trung tâm và các đơn vị ngoài Đại học
Sáu nhóm đối tác: hai nhóm cấp vốn, một nhóm đưa bài toán thị trường, ba nhóm cấp tri thức. Doanh nghiệp vừa đưa bài toán vào vừa nhận sản phẩm ra, nên quyết định chỉ tiêu doanh nghiệp đồng hành (3 năm 2027, 8 năm 2028). Chưa nhóm nào có thỏa thuận ký.
Nguồn: Thuyết minh các hoạt động ĐMST đề xuất 2027 (v2, 15/11/2026); kết quả khảo sát 19-21/8/2026. Đối tác dự kiến phối hợp, chưa ký thỏa thuận.
3. GIẢI PHÁP ĐỀ XUẤT, VẬN HÀNH
Nguồn lực và chỉ tiêu theo năm
4.932 triệu
dự toán 2027: 51% chi thường xuyên, 28% đầu tư, 20% vốn mồi
1.000 triệu
vốn mồi (khoản tiền nhỏ cấp cho dự án giai đoạn đầu để kiểm chứng ý tưởng): 20 đến 50 dự án ở nấc một hoặc 2 đến 3 dự án ở nấc ba
8 đến 15
nhân lực cơ hữu 2027 đến 2030; lõi gồm 4 biên chế, 4 tuyển mới
5 đến 35
kết quả mỗi năm của chỉ tiêu I2.4, gấp 7 lần
Nhân lực tăng 1,9 lần, kết quả tăng 7 lần: mỗi người phải làm ra khoảng 2,3 kết quả mỗi năm vào 2030, so với 0,6 năm 2027. Hồ sơ công nhận hạng cơ bản cần từ 10 doanh nghiệp được hỗ trợ và 5 tỷ đồng doanh thu mỗi năm; kế hoạch mới có 8 doanh nghiệp năm 2028, nên nhóm chưa đặt mục tiêu tự chủ đến hết 2028.
Nguồn: biên bản khảo sát 19-21/8/2026; Kế hoạch thực hiện chỉ số cấp 1; Nghị định 125/2026, 268/2025. Đề xuất của nhóm, chưa có báo giá; chưa có số thực tế của Đại học để hiệu chỉnh.
3. GIẢI PHÁP ĐỀ XUẤT, RỦI RO
Rủi ro chính
Rủi ro
Biện pháp
Điểm
Trùng chức năng với Ban
Văn bản phân định; phân vai
9
Lãnh đạo chưa cam kết đủ mạnh
Quyết định kèm chuyển chỉ tiêu
8
Chưa có pháp nhân thương mại hóa
Rà pháp lý từ quý 4/2026
6
Tự chủ sớm, phải xây lại bộ máy
Chưa đặt mục tiêu ở giai đoạn 1, 2
6
Mất nhân sự lõi
Vị trí việc làm; thưởng theo kết quả
6
Hai rủi ro đứng đầu đều thuộc về thẩm quyền và cùng được xử lý bằng một văn bản: quyết định thành lập kèm chuyển chỉ tiêu và phân định chức năng. Ba rủi ro còn lại có điểm bằng nhau và được xử lý bằng thứ tự thời gian: rà pháp lý từ quý 4/2026, chưa đặt mục tiêu tự chủ ở giai đoạn 1 và 2.
Nguồn: đánh giá của nhóm trên cơ sở biên bản khảo sát 19-21/8/2026 và Kế hoạch thực hiện chỉ số cấp 1. Điểm bằng khả năng nhân tác động, thang trung bình 2, cao 3, rất cao 4.
Hai bên cùng hướng: một đầu mối chuyên trách, đi theo giai đoạn, lấy Nghị định 268 làm mốc. Lõi 8 người vượt ngưỡng 7; 11 doanh nghiệp lũy kế 2027-2028 ở cận thấp của khoảng 10 đến 20. Chỗ lệch duy nhất là mốc doanh thu 5 tỷ đồng mỗi năm từ giai đoạn 2, nhóm chưa đặt.
Nguồn: Nghị định 268/2025/NĐ-CP, Điều 29 và 31 (ngưỡng theo tóm tắt của Bộ KH&CN ngày 31/10/2025, cần đối chiếu toàn văn); Luật 93/2025/QH15. Khung vai trò và lộ trình là đề xuất của ThS. Trần Vũ Tuấn Phan (Học viện Chiến lược KH&CN); mô hình đề xuất là của nhóm.
4. KIẾN NGHỊ CHO ĐẠI HỌC
Kiến nghị với Đại học và các cơ quan quản lý
Kiến nghị với
Nội dung kiến nghị
Thời điểm đề xuất
Ban Giám đốc Đại học
Chốt chủ trương, ra quyết định thành lập Trung tâm; phân định chức năng với Ban; giao Viện Công nghệ làm pháp nhân thương mại hóa giai đoạn đầu
Quý 4/2026 đến quý 1/2027
Ban Giám đốc Đại học
Rà soát theo Điều 23 NĐ 125; xác định Trường Kinh tế là đơn vị hỗ trợ ươm tạo, Trung tâm chủ trì
Trước 6/4/2027
Ban Giám đốc Đại học
Ban hành quy chế sở hữu trí tuệ, chia lợi ích (sàn 30%); chốt loại trung tâm đăng ký
Quý 1 đến quý 2/2027
Ban Giám đốc Đại học
Cấp kinh phí lõi 8 người, vốn mồi (dự toán 2027: 4.932 triệu đồng, chưa có báo giá); chưa đặt mục tiêu tự chủ đến hết 2028
Từ năm 2027
Bộ Công Thương
Kênh thông tin về Đề án tái cơ cấu; chương trình đặt hàng và vốn mồi riêng cho trung tâm trong trường; phối hợp Bộ KH&CN hướng dẫn lập spin-off, định giá
Phản hồi trước 31/3/2027
Bộ KH&CN, cơ quan quản lý, Hà Nội
Làm rõ sáu câu hỏi pháp lý: pháp nhân độc lập, cơ quan công nhận hạng cơ bản, cách tính doanh thu, tỷ lệ trích quỹ, phạm vi NĐ 271, Điều 48 Luật 93
Phản hồi trước 31/3/2027
Giới hạn dữ liệu: chưa có phía Bắc; bốn phiếu chưa được xác nhận; NĐ 268, 125 đọc qua bản chép; tỷ lệ, định biên, dự toán là ước tính của nhóm. Nội dung và thời điểm do nhóm nghiên cứu đề xuất, để lấy ý kiến.
4. KIẾN NGHỊ CHO ĐẠI HỌC
Vấn đề đề nghị thảo luận
Vấn đề
Phương án nhóm đang cân nhắc
Đơn vị trực thuộc trường có thuộc nhóm đơn vị sự nghiệp KH&CN theo Điều 48 Luật 93 hay không
Thành lập theo Điều 4 NĐ 125; chờ cơ quan quản lý hướng dẫn thêm
Pháp nhân thương mại hóa: giao Viện Công nghệ ở giai đoạn đầu hay lập ngay đơn vị chuyên trách
Giai đoạn đầu giao Viện Công nghệ - HaUI; lâu dài là doanh nghiệp KH&CN do Đại học góp vốn
Khung chia lợi ích giữa tác giả, trường và Trung tâm
Tác giả 50-70% (sàn 30% theo Điều 28 Luật 93), trường 15-30%, Trung tâm 10-20%; chưa có số liệu nền
Thời điểm đặt mục tiêu tự chủ
Chưa đặt mục tiêu ở giai đoạn 1 và 2; đánh giá năm năm ở giai đoạn 3 rồi quyết định
Nguồn dự án ngoài nghiên cứu hàn lâm
Ba luồng: nghiên cứu của giảng viên, đề tài hợp tác doanh nghiệp, ý tưởng sinh viên
Phân định chức năng giữa Trung tâm và Ban KHCN&ĐMST
Văn bản phân định; phân vai theo từng quyết định (phụ lục)
Các phương án là đề xuất của nhóm nghiên cứu để lấy ý kiến, chưa phải quyết định.
PHỤ LỤC
Định giá tài sản trí tuệ
HUIT: CHƯA THỰC THI
Chức năng định giá có trong văn bản, chưa được thực hiện.
TBI: THIẾU BẢO VỆ NGƯỜI KÝ
Người ký chịu trách nhiệm cá nhân, chưa có cơ chế bảo vệ.
IUH: QUY ĐỊNH THAY ĐỔI
Quy định thay đổi ba lần; thiếu chuyên gia định giá.
Luật 93/2025/QH15
Đã quy định
Chưa quy định
Điều 27
Chủ sở hữu tự quyết giá và tỷ lệ góp vốn
Phương pháp, ngưỡng thẩm định độc lập, người ký
Điều 9
Miễn trách nhiệm khi tuân thủ quy trình
Hướng dẫn áp dụng cho người ký
Quyền tự quyết giá chưa kèm cơ chế bảo vệ người ký. Đề xuất: ưu tiên giao dịch có giá thị trường (cấp phép không độc quyền, góp vốn theo vòng gọi vốn đầu tiên); dự phòng kinh phí thẩm định độc lập cho các hồ sơ đầu.
CÂU HỎI THẢO LUẬN: Cần quy trình nào để bảo vệ người ký kết quả định giá?
Điều 28: tác giả nhận tối thiểu 30% với kết quả từ ngân sách
Điều 25: sau 3 năm không triển khai, Nhà nước có thể thu hồi
Điều 43, 45, 58: cho lập doanh nghiệp, góp vốn bằng quyền sở hữu trí tuệ
Chưa có: trình tự, hồ sơ, thẩm quyền đứng tên cổ phần
Tỷ lệ 0% và 20% không cùng cơ sở tính: một tỷ lệ trên cổ phần, một tỷ lệ trên giá trị hợp đồng. Mức chia do nhà trường tự quyết; quy trình lập doanh nghiệp chưa có hướng dẫn.
CÂU HỎI THẢO LUẬN: Nên không thu phần nào, hay giữ một tỷ lệ để duy trì chu trình?
Nguồn: biên bản 19-21/8/2026; Công việc 2.1; Luật 93/2025/QH15. Mức chia nói tại buổi làm việc, chưa có văn bản.
PHỤ LỤC
Cơ cấu tổ chức hiện có ở các đơn vị
Đơn vị
Mô hình
Khâu còn thiếu
Nhân lực
TBI
Tập trung, phân tách ba chức năng
Đủ ba chức năng
8 (7 và 1 vị trí pháp lý)
HUIT
Trung tâm riêng
Sở hữu trí tuệ do đơn vị khác phụ trách
6 người
IUH
Phân tán về khoa
Pháp nhân thương mại hóa
1 chuyên trách, 4 kiêm nhiệm 30-50% thời gian
EPU
Chương trình theo mốc G0 đến G4
Từ nghiên cứu sang chuyển giao: 7 trên 12 hoạt động do đơn vị khác thực hiện
Không có số liệu
THỜI GIAN HÌNH THÀNH
HUIT: 7 năm kể từ chủ trương (theo đơn vị), thành lập mới khi chưa có nghị định
TBI: 2 tuần, đổi chức năng của đơn vị đã hoạt động từ 2010, dựa trên Nghị định 268
Hai điều kiện khác nhau; kết quả cho thấy khung pháp lý sẵn có rút ngắn thời gian
Ngưỡng 7 người tính theo nhân lực cơ hữu; nhân lực kiêm nhiệm có được tính hay không chưa rõ
CÂU HỎI THẢO LUẬN: Nhân lực kiêm nhiệm 30-50% thời gian có đủ để vận hành, hay cần lõi chuyên trách?
Nguồn: phiếu HUIT, IUH; biên bản 19-21/8/2026; TBI, EPU do đoàn tổng hợp. Ngưỡng NĐ 268 theo bản chép.
PHỤ LỤC
Vốn, doanh thu và ngưỡng công nhận
NGƯỠNG DOANH THU HẠNG CƠ BẢN VÀ THU DỊCH VỤ ƯỚC TÍNH CỦA MỘT TRƯỜNG (TỶ ĐỒNG MỖI NĂM)
Ngưỡng hạng cơ bản
5
Giai đoạn 2
0,7-1,7
Giai đoạn 1
0,1-0,2
NGUỒN TIỀN HIỆN CÓ
HUIT: ngân sách nhà trường chiếm 53-56% tổng ba nguồn; chưa có thu dịch vụ
IUH: quỹ 3 tỷ đồng cho vay có bảo lãnh, chưa có cơ chế đầu tư trực tiếp
TBI: 92% giá trị kết nối đầu tư từ một chương trình
Vốn mồi là ưu tiên thứ nhất của HUIT và IUH
Ngưỡng 5 tỷ đồng chỉ đạt được nếu doanh thu bao gồm hợp đồng nhiệm vụ và chuyển giao qua đầu mối trung tâm. Cách tính doanh thu chưa có hướng dẫn (kiến nghị gửi cơ quan quản lý).
CÂU HỎI THẢO LUẬN: Công nhận là điều kiện để hoạt động, hay là bước ghi nhận sau khi đã có kết quả?
Nguồn: phiếu HUIT, IUH; TBI do đoàn tổng hợp, chưa xác nhận; ước tính của Công việc 3.2.4. NĐ 268 theo bản chép. Giai đoạn 1, 2 theo khung chung: 2027-2028, 2029-2030.
PHỤ LỤC
Việc, đơn vị chủ trì, mốc và sản phẩm đầu ra
Việc
Chủ trì; phối hợp
Mốc
Sản phẩm đầu ra
Quyết định thành lập Trung tâm; phân định chức năng với Ban
Ban Giám đốc; Ban KHCN&ĐMST, Trung tâm
Quý 4/2026 đến quý 1/2027
Quyết định thành lập; văn bản phân định chức năng
Rà soát đơn vị KH&CN theo Điều 23 NĐ 125
Ban Giám đốc; Ban Tổ chức
Trước 6/4/2027
Báo cáo rà soát; Trường Kinh tế là đơn vị hỗ trợ ươm tạo
Quy chế sở hữu trí tuệ, chia lợi ích (sàn 30%)
Ban KHCN&ĐMST soạn; Ban Giám đốc quyết định
Quý 1 đến quý 2/2027
Quy chế ban hành
Giám đốc chuyên trách; lõi 8 người (4 biên chế, 4 tuyển mới)
Ban Giám đốc; Ban Tổ chức
Từ năm 2027
Quyết định bổ nhiệm; danh sách nhân sự
Dự toán và vốn mồi 2027
Ban Kế hoạch - Tài chính; Trung tâm
Từ năm 2027
Dự toán 4.932 triệu đồng (chi thường xuyên 2.532, đầu tư 1.400, vốn mồi 1.000); chưa có báo giá
Nguồn: các slide lộ trình, nguồn bảo đảm, kiến nghị và rủi ro của báo cáo này; phân vai theo phụ lục. Đề xuất của nhóm nghiên cứu, chưa có quyết định. Tiếp ở slide sau.
PHỤ LỤC
Việc, đơn vị chủ trì, mốc và sản phẩm đầu ra (tiếp)
Việc
Chủ trì; phối hợp
Mốc
Sản phẩm đầu ra
Xác minh tư cách pháp nhân của Viện Công nghệ; lập đơn vị chuyên trách về lâu dài
Ban Giám đốc; Viện Công nghệ
Rà từ quý 4/2026; đơn vị chuyên trách trước cuối giai đoạn 2
Văn bản xác minh pháp lý; quyết định lập đơn vị
Thí điểm cổng duyệt G0 đến G3 ở hai lĩnh vực; đầu mối ở ba trường
Trung tâm; Viện Công nghệ thử nghiệm
Quý 3/2027 đến 2028; nộp hồ sơ công nhận cuối 2028
Hồ sơ hạng cơ bản kèm 1 spin-off hoặc hợp đồng cấp phép ở hai lĩnh vực thí điểm
Gửi sáu câu hỏi pháp lý tới Bộ KH&CN, Bộ Công Thương, Hà Nội
Ban Giám đốc cho ý kiến; Ban KHCN&ĐMST
Phản hồi trước 31/3/2027
Văn bản kiến nghị
Bổ sung dữ liệu: khảo sát Việt Trì, Sao Đỏ; xác nhận bằng văn bản với HUIT, TBI, IUH; đối chiếu công báo
Nhóm nghiên cứu
Khi có dữ liệu phía Bắc
Báo cáo bổ sung dữ liệu
Nguồn: như slide trước. Đề xuất của nhóm nghiên cứu, chưa có quyết định.
PHỤ LỤC
Phân vai đề xuất theo quyết định
Quyết định
BGĐ
Ban
TT
Thành lập, quy chế tổ chức
C
P
P
Quy chế sở hữu trí tuệ, chia lợi ích
P
P
P
Duyệt cổng G1
B
P
C
Nộp đơn bảo hộ, duy trì văn bằng
B
C
P
Quỹ mồi
P
B
C
Nguồn: đề xuất của nhóm trên cơ sở biên bản khảo sát 19-21/8/2026. BGĐ: Ban Giám đốc; Ban: Ban KHCN&ĐMST; TT: Trung tâm. C chịu trách nhiệm chính; P phối hợp; B được báo cáo. Phân vai là phương án đề xuất để thảo luận.
PHỤ LỤC
Chú giải tên viết tắt
Viết tắt
Tên đầy đủ
HaUI
Đại học Công nghiệp Hà Nội
HUIT
Đại học Công Thương TP. Hồ Chí Minh
IUH
Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh
UNETI
Đại học Kinh tế - Kỹ thuật Công nghiệp
EPU
Đại học Điện lực
PTIT, PTIT IEC
Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông; Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Khởi nghiệp
HUST
Đại học Bách khoa Hà Nội
TBI
Trung tâm Ươm tạo Doanh nghiệp Công nghệ, ĐH Bách khoa TP.HCM
BK Fund, BK Holdings
Quỹ đầu tư và công ty thương mại hóa của ĐH Bách khoa TP.HCM
VIH
VNU Innovation Hub, đầu mối đổi mới sáng tạo của ĐHQG-HCM
VNU-TIP
Công viên công nghệ cao của ĐHQG Hà Nội
ĐHQG-HCM, ĐHQGHN
Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh; Hà Nội
TUM, CREATE-X, MIT
Đại học Kỹ thuật Munich; chương trình khởi nghiệp của Georgia Tech; Viện Công nghệ Massachusetts
CoMotion, Hockaday
Mô hình chuyển giao của Đại học Washington; mô hình quy trình chuyển giao (2020)
Viết tắt
Nghĩa
BLOCK71, NUS
Chương trình khởi nghiệp của NUS Enterprise; Đại học Quốc gia Singapore
Swiss EP
Chương trình khởi nghiệp Thụy Sĩ tại Việt Nam
UNDP, ĐSQ
Chương trình Phát triển Liên hợp quốc; Đại sứ quán
HBA, HANISA, VNEI
Hiệp hội Doanh nghiệp Hà Nội; hiệp hội khởi nghiệp Hà Nội; mạng lưới đổi mới sáng tạo VNEI
KH&CN, ĐMST
Khoa học và công nghệ; đổi mới sáng tạo
Ban KHCN&ĐMST
Ban Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo của Đại học
NĐ, Luật 93
Nghị định; Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 93/2025/QH15
SHTT
Sở hữu trí tuệ
HNVC
Hội nghị viên chức
BGĐ, TT
Ban Giám đốc; Trung tâm
GĐ 1, 2, 3
Giai đoạn 2027-2028, 2029-2030, 2031-2035
G0 đến G3
Bốn cổng duyệt của quy trình thương mại hóa
I2.4 đến I4.4
Mã chỉ số cấp 1 trong kế hoạch chiến lược của Đại học 2026-2030